Tand uitgeslagen: wat nu?

Nu een tandarts nodig?

Bel de tandartsenwachtdienst. Eén centraal nummer voor heel Vlaanderen, bereikbaar tijdens weekends en feestdagen.

€1,50 per minuut · je wordt doorverwezen naar de tandarts van wacht in je regio

Levensbedreigend, of zwelling met koorts en ademnood? Bel 112 of ga naar de spoedgevallendienst.

Wat doe je met een uitgeslagen tand?

Pak de tand bij de kroon — nooit bij de wortel — en schrob hem niet schoon. Zet hem als het kan meteen terug in de tandkas, of bewaar hem in melk. Ga direct naar een tandarts: binnen het uur is de kans op behoud het grootst.

Wat kan je nu zelf doen?

Zoek de tand en pak hem alleen bij de kroon vast, het deel dat normaal boven het tandvlees uitsteekt. De wortel is bedekt met levende cellen die je niet mag beschadigen.
Is de tand vuil? Spoel hem hooguit een paar seconden af met melk of fysiologisch water. Niet schrobben, niet met zeep, niet droogwrijven, niet in kraantjeswater laten liggen.
Zet de tand als het lukt meteen terug in de tandkas, in de juiste richting, en bijt zacht op een propje gaas om hem op zijn plaats te houden.
Lukt dat niet, bewaar de tand dan in melk. Geen melk bij de hand? Speeksel kan ook: hou hem in je wang (niet bij kinderen, wegens verslikkingsgevaar). Water is de slechtste optie.
Ga onmiddellijk naar een tandarts of de wachtdienst. Neem de tand mee, ook als hij gebroken is.

Wanneer wordt dit spoed?

Zoek meteen hulp bij een van deze signalen:

de tand is uitgeslagen bij een val met bewustzijnsverlies of hoofdletsel
er is ook sprake van een gescheurde lip, kaak- of aangezichtsletsel
de bloeding uit de tandkas stopt niet na 15 minuten aandrukken
meerdere tanden zijn verplaatst of los

Belangrijk onderscheid: een uitgeslagen melktand zet je nooit terug. Dat kan de blijvende tand die eronder zit beschadigen. Ga wel langs bij een tandarts om te laten controleren of er niets in de tandkas is achtergebleven en of de blijvende tand geraakt is.

Bij een blijvende tand geldt het omgekeerde: hoe sneller hij terug op zijn plaats zit, hoe groter de kans dat hij aangroeit. Na een uur buiten de mond dalen de kansen scherp — vandaar dat terugplaatsen ter plaatse, hoe onwennig ook, bijna altijd beter is dan wachten tot je bij de tandarts bent.

Hulp vinden

Het blok bovenaan brengt je meteen bij dringende hulp. Zoek je liever zelf op gemeente, gebruik dan de zoeker hiernaast: elke gemeente heeft een eigen pagina met de wachtdienstinfo voor die regio.

Veelgestelde vragen

Mag ik de tand in water bewaren?

Liever niet. Kraantjeswater doet door zijn samenstelling de wortelcellen opzwellen en afsterven. Melk is de beste bewaarvloeistof die de meeste mensen in huis hebben.

De tand is afgebroken in plaats van uitgeslagen. Geldt hetzelfde?

Dan is het minder tijdkritisch, maar bewaar het stuk toch in melk en ga dezelfde dag langs. Lees verder bij afgebroken tand.

Hoe lang blijft een teruggeplaatste tand zitten?

Dat hangt af van hoe snel hij terug op zijn plaats zat en van de toestand van de wortel. De tandarts spalkt hem meestal enkele weken aan de buurtanden en volgt daarna op of de zenuw het houdt.

Wat kost dit?

Een consult valt onder de gewone RIZIV-tarieven; buiten de praktijkuren komt daar een toeslag bij. Een deel krijg je terugbetaald via je ziekenfonds. De bedragen en de terugbetaling staan op de pagina over de kosten van een spoedtandarts.

Andere klachten met dezelfde urgentie

Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt geen onderzoek door een tandarts of arts. Bij twijfel over je gezondheid neem je contact op met een zorgverlener; bij levensgevaar bel je 112.